Documentaire: Vleeskippen in de bioindustrie


Kippen- forum

Boeken over pluimveeBoeken over pluimvee 

Enkele uitstekende grote kippenrassen voor de zelfvoorziener: 
 de Noord Hollandse Blauwe 
 Poule de Bress
 Barnevelder
 Sussex
 Welsumer

 Rhode Island Red


                                                                           

Kippen houden is voor de kleine natuurlijke zelfvoorziener misschien wel het nuttigste dier om te houden, zoniet dan geeft het in ieder geval veel plezier met de dagelijkse hoeveelheid eieren die het u geeft.
En kippen helpen u van een hoop keukenafval (etensrestjes) af, en geven u daarvoor in de plaats een prima eitje, een heerlijk stukje vlees en natuurlijke mest.

Om op een natuurlijkere wijze kippen te houden heeft u niet veel ruimte nodig, kippen moeten buiten wel vrij kunnen rondlopen.
Er zijn diverse manieren om uw kippen op een zo natuurlijk mogelijke manier te houden, dit is een beetje afhankelijk van de ruimte die u tot uw beschikking heeft.

Voordat u overgaat tot de aanschaf van kippen, doet u er goed aan om eerst het een en ander over dit bijzondere dier te lezen.
Op deze site hebben wij een aantal rassen voor u geselecteerd en beschreven, er zijn er natuurlijk veel meer,maar dit zijn de rassen waar wij ervaring mee hebben en die dus ruim voldoen om natuurlijker te worden gehouden
Bent u na al die informatie nog bereid om kippen te houden, dan weet u ook zeker dat het een weloverwogen beslissing is.
U kunt zich nu het beste oriënteren op welk ras of rassen het beste bij u passen, dit is mede afhankelijk waarvoor u ze wilt gaan houden.
Want dit kan zijn voor uw plezier, de mest, de eitjes die ze leggen , en of voor het vlees.
Als u bv vegetaris bent heeft u geen behoefte aan vlees, maar voor u groente tuin bent u wel weer blij met hun mest.
Er zijn 4 verschillende soorten kippen waaruit u kunt kiezen, te weten:
  1: Kriel kippen
                                                                                               2: Leg kippen
                                                                                               3: vlees kippen
                                                                                               4: Leg/vlees kippen

Onnodig hierbij te vermelde dat natuurlijk alle soorten eieren leggen.
Echter legt een krielkip kleine eitjes, heeft het minder vlees, en geeft het minder mest.
Daar tegenover staat dat ze weinig plaats en voer nodig hebben.
Een legkip is vooral gefokt op de hoeveelheid van eieren leggen, en de grote van de eieren.
Dat is dan ook de reden dat een echte produkte kip normaal niet zo oud zal worden, net zoals een van de ouderwetse rassen.
Wij raden u dan ook aan om uit de geharde ouderwetse rassen een keuze te maken, dit zijn kippen die van nature nog broeds worden en gehard zijn tegen menige ziekte, en opgewassen is tegen onze weersomstandigheden.

De geschiedenis van de kip

De voorouder van onze hedendaagse hoenders komt uit Zuid-Oost-Azië (Thailand en Maleisië). Volgens de laatste onderzoeken werd hij daar 8.000 jaar geleden gedomesticeerd. Vanuit het Oosten werd hij in meerdere vlagen in onze streken geïmporteerd door onder meer de Feniciërs en de Romeinen. Aanvankelijk werden de hoenders vooral voor de hanengevechten gekweekt en tijdens godsdienstige rituelen o.a. gebruikt om de toekomst te voorspellen. Toen Julius Caesar in het begin van onze jaartelling Engeland binnenviel, schreef hijdat kippen er in tegenstelling tot in Rome niet werden gegeten. Onze voorouders hadden verschillende redenen om kippen te houden. Uiteraard kwam de productie van eieren en vlees op de eerste plaats. In iedere streek ontwikkelden zich specifieke rassen met eerder leg- of meer vleeskenmerken. Kippen waren ook een manier om in natura pacht en belasting te betalen. Het selecteren en kweken van sierrassen is een sport die uit de vorige eeuwen dateert en vandaag nog heel wat liefhebbers kent. In de loop van de geschiedenis kende het kweken van kippen een wisselend succes. Vooral tijdens oorlogen en hongersnood daalde de populatieaanzienlijk. Maar ook tijden van welvaart kunnen voor kippen moordend zijn. De laatste decennia evolueerde de tuincultuur zeer sterk in de richting van de siertuin. Steeds minder gezinnen hebben een nutstuin. In sommigeverkavelingen is het bouwen van een kippenhok verboden. Er zijn zelfs volkstuincomplexen waar kippen nietwelkom zijn.

Kippen en hun eieren staan weliswaar nog steeds op het menu maar ze worden industrieel gekweekt. Plaatselijke rassen worden zeldzamer en voor velen is de grootouderlijke kennis over kippen volledig verloren gegaan. De herintroductie van de kip in de tuin als afvalverwerker zal hopelijk voor veel mensen de aanleiding zijn om haar vele kwaliteiten te herontdekken zodat ze een volwaardig onderdeel van de kringloop in de tuin wordt.


                                   
 De voorouders van al onze kippenrassen: het Bankivahoen.

 

De aanschaf van uw eigen kippen

Legkippen koop je best in het voorjaar 
– wanneer de temperaturen nog zacht zijn – op de leeftijd van 18 tot 20weken. Op dat ogenblik zullen sommige hennen al leggen. Bij andere kan het nog enkele dagen tot een tweetalweken duren voor ze aan de leg gaan. Je handelaar kan je vertellen hoelang je ongeveer op de eerste eitjes van je nieuwe tuinbewoners zal moeten wachten. Als je je kippen bij een betrouwbare handelaar of via eenactie van de gemeente haalt, dan mag je er daarenboven van uitgaan dat de dieren tegen pseudo-vogelpestingeënt zijn en in goede gezondheid verkeren. Informeer bij je aankoop welk voeder de dieren kregen en geefze de eerste dagen en weken hetzelfde. Schakel langzaam over naar het voeder waar je zelf voor kiest. Wees in het begin spaarzaam met keuken- en 
tuinafval.

Kippen te koop



Terug naar boven.

Kies een Kip die bij u past
 
Wil je kippen vooral voor de eitjes houden? Kies dan voor een uitgesproken legras. Ook als afvalverwerkers zijn ze interessanter. Je houdt een legkip immers het jaar rond. Een vleesras wordt gedurende enkele weken intensief gevoederd. Dat vraagt extra meel en na de slacht moet je voor je keukenafval toch weer een andere bestemming vinden. De gewone bruine of zwarte kippen die je op de markt koopt, zijn uitstekende leghennen die kort na de aankoop beginnen te produceren.

Hybriden of raskippen ?

Wie voor een raskip kiest, kan terecht bij gespecialiseerde verenigingen en hobbykwekers. Het gamma is uitgebreid. De dubbelgezoomde barnevelder, Sussex en welsumers zijn sterke legrassen die je gemakkelijk bij hobbykwekers kan vinden. De Noord Hollandse BlauweRhode Island Red en de Poule de Bresse zijn gekende vleesrassen. Door te kiezen voor een met uitsterven bedreigd inlands kippenras, hou je mee een stuk cultuurgoed in stand. De zware (vlees)rassen zijn doorgaans rustiger dieren die niet vliegen en dus slechts een lage omheining nodig hebben (1 m). De lichtere (leg)rassen zijn iets vinniger. Je zal de kippen jaarlijks moeten kortwieken. Zelfs dan zal je nog een omheining van anderhalve tot twee meter nodig hebben. Naast de zuivere raskippen zijn er de kruisingen. Heel wat mensen hebben “toevalskippen”. Ze komen bijvoorbeeld voort uit een gekregen kip en een uitgegroeid mannelijk paaskuiken. Soms worden rassen heel doelgericht gekruist. De verkregen dieren combineren bepaalde eigenschappen van de verschillende rassen van het vader enmoederdier. Men spreekt van hybriden. Hybride kippen worden in grote kwekerijen gefokt en zijn vooral bestemd voor industriële legbatterijen of vetmestbedrijven. Je vindt ze ook op de markt. De moderne leghen is altijd een hybride kip. Je kan met een hybride kip wel verder kweken. De kuikens zullen echter grotendeels de nagestreefde eigenschappen verliezen. Voor alle duidelijkheid: hybride kippen hebben niets met genetische manipulatie of met klonen te maken. Raskippen leggen nooit het recordaantal eieren van de hybride rassen. Ze zijn wel zeer sterk en hebben op het vlak van schoonheid veel meer te bieden dan de industriële kippen. Wil je een bepaald ras helpen in stand houden, dan zal je je natuurlijk wel een haan moeten aanschaffen. Je kaneventueel ook aansluiten een gespecialiseerde vereniging of eens een kijkje gaan nemen op een tentoonstelling om je een beeld te vormen van de vele rassen en kleuren.

Waar moet een kippenhok aan voldoen.
 

Het hok is de binnenruimte waar de kippen “roesten” of slapen, eieren leggen en (soms) schuilen voor de regen. De dieren verblijven er dus vaak. Daarom moet het hok aan een aantal voorwaarden voldoen.

Oppervlakte

Voor een toom van 3 niet te zware legkippen is een oppervlakte van 0,75 m

2 (1 m x 75 cm) een absoluut minimum. Overbevolking leidt tot verenpikken. Maak het hok minstens 80 à 90 cmhoog.
 

Vermijd scherpe hoeken of uitstekende spijkers. Dit is niet enkel belangrijk voor de kippen maar ook voor jezelf of voor je huisgenoten tijdens het rapen van de eieren.



De kippeningang

 

 

De opening waarlangs de kip in het hok kan, maak je zo’n 25 cm breed en 30 cm hoog. Je richt ze naar het zuiden of het oosten. Staat ze toch in de richting van de heersende wind, dan beschut je ze door er een struik of een kleine schutting voor te plaatsen. Voorzie een deur of klep waarmee je de opening en dus ook het hok kan afsluiten. Dat is handig wanneer je een kip wil vangen of wanneer je de dieren buiten wil houden om het hok te verversen. Wil je het hok iedere nacht of voor langere tijd gesloten houden? Plaats dan een rooster in het deurtje zodat de luchtcirculatie in het hok niet verhinderd wordt.
 

De inrichting van het hok

Bij een gemetseld hok gaat de voorkeur naar een gladde, betonnen vloer. Het houdt ratten weg en biedt bescherming tegen vocht, koude en roofdieren. Het laat ook toe het hok eenvoudig te reinigen en te desinfecteren. De oprand van de vloer moet ervoor zorgen dat de mest niet langs de deur of de kippeninkom naar buiten valt. Voorzie een opstapje voor jezelf en een loopplank voor de kippen. Vaak wordt in een groter hok de helft tot eenderde van de oppervlakte voorzien van een  een maaswijdte van 2,5 x 5 cm en bevindt zich op een houten kader. Maak het verwijderbaar en stevig zodat de kippen erop kunnen lopen. Daarboven worden dan de zitstokken en de voederbak geplaatst. Op die manier komen uitwerpselen en gemorst eten op een plaats terecht waar de kippen er niet kunnen in krabben. In een klein hok voorzie je onder de zitstokken een mestplank of mestschuif. De strooisellaag moet niet zo vaak worden ververst. Een paar keer per jaar is doorgaans voldoende. Onder de zitstokken doe je dit best wat vaker. Als strooisel in een groter hok gebruik je een laag stro waar je een gelijk gewicht aan houtkrullen tussen strooit. Met hun gescharrel houden de kippen het los. Vastgelopen strooisel moet worden verwijderd om te voorkomen dat het aan de poten blijft kleven en gaat stinken. In de mestschuif van een kleiner houten hok strooi je een laag houtkrullen. Het houdt de uitwerpselen droog en vergemakkelijkt het verwijderen ervan. In plaats van houtkrullen bieden dierenspeciaalzaken ook vezels aan van vlas, hennep en beukenhout. Ze zijn evenzeer geschikt als strooiselmateriaal. Om te slapen hebben kippen zitstok nodig. Voor de meeste rassen is de bekende panlat perfect: de breedste kant (3 cm) bovenaan, de randen iets afgerond. Voor grote en zeer grote rassen is iets breder – 4 à 5 cm – aan te bevelen. De kip moet de gelegenheid hebben om de tenen lichtjes rond de zitstok te krommen. Op een fijne, ronde stok zitten de dieren niet comfortabel. Op 1 meter zitstok is plaats voor 4 à 5kippen van een halfzwaar ras. Spleten tussen het houtwerk en de plaats waar de stokken vastzitten in de muur, zijn de gedroomde broedplaatsen waar bloedzuigende mijten zich overdag schuilhouden. Ze moeten regelmatig gereinigd worden en zonodig met insecticide behandeld. Kippen slapen graag hoog. Plaats de zitstokken zo hoog mogelijk in het hok, met uiteraard voldoende ruimte tussen de stokken en het dak. De afstand van de zitstok tot de bodem of het rooster én de achterzijde van het hok moet minstens 35 cm bedragen zodat de staartveren niet tegen de wand schuren. Anders vallen de kippen letterlijk van hun stokje.

Ventilatie

Het hok moet voldoende verlicht en 
verlucht zijn. Een goed klimaat in het hok heeft een positieve invloed op degezondheid en de leg. Tocht is uit den boze. Vermijd daarom spleten en kieren. Een goede ventilatie krijg je door in één van de wanden van het hok onderaan een opening te voorzien – logischerwijs is dit de ingang voor de kippen – en bovenaan een verlichtings- en verluchtingsrooster te plaatsen. Doe dit in een wand die niet naarde overheersende windrichting is gekeerd. Het is aan te bevelen deze openingen op het zuid(oosten) teoriënteren. De kans dat het binnenregent, 
is dan het kleinst. Droge, frisse lucht die het hok binnenkomt, wordtopgewarmd door de lichaamswarmte van de kippen en verlaat het hok langs de opening bovenaan. De luchtstroom voert ook het vocht mee dat ontstaat door de uitademing van de kippen en de verdamping van de mest. Een vochtig hok is ongezond voor de kippen, het doet de houten constructie sneller rotten en laat de mest samenkoeken.

Vocht en ongedierte vermijden


De constructie moet het binnendringen van zowel vocht – regen en grondvocht – als van ratten en roofdierenvoorkomen. Een overhangend dak is aan te raden. De gebruikte bouwmaterialen moeten behandeld zijn tegen vocht en rot. Gebruik milieuvriendelijke producten die niet toxisch zijn, op basis van lijnzaadolie of natuurlijke oliën. Behandel het hout enige tijd vóór je de kippen in het hok plaatst.

Veiligheid

Vermijd scherpe hoeken of uitstekende spijkers. Dit is niet enkel belangrijk voor de kippen maar ook voor jezelf of voor je huisgenoten tijdens het rapen van de eieren.

De verzorging van de kip.

Maak er een gewoonte van om minstens 
één keer per dag bij je kippenlangs te gaan. Als je ze ’s nachts in hethok houdt omdat er roofdieren in de buurt gesignaleerd zijn, moet je uiteraard iedere ochtend en avond het hokopenen en sluiten. Een ochtendlijk bezoek geeft je de gelegenheid om het water te verversen, de voederbak bij te vullen, wat keukenresten of graan uit te strooien en te controleren of de dieren het goed stellen. Het valt je dan meteen op wanneer één van de dieren mankt of minder enthousiast komt aanrennen. Het dagelijkse contact maakt de dieren minder schuw en zelfs aanhankelijk. Ze herkennen na een tijd je stem en leren snel dat het woordje “kom” iets met eten te maken heeft. Praten tegen de dieren wanneer je het hok nadert, voorkomt ook dat ze schrikken en gaan rondrennen wanneer je de ren binnenkomt. Wanneer je later op de dag terugkeert, kan je eieren rapen en tuinafval voederen. Kippen gaan niet graag slapen met een lege maag. Tegen valavond stellen ze een handvol graan zeer op prijs. Zoniet gaan ze nog wel eens langs bij de automatische voederbak. Als je dat nodig acht, sluit het hok als het donker is en de dieren definitief op stok zitten. Denk er aan dat een goede ventilatie vooral ’s nachts van belang is. Breng de luchttoevoer niet in gevaar wanneer je het hok afsluit. Tijdens het jaar Neem de dieren regelmatig vast en controleer ze zeker bij warm weer op parasieten. Inspecteer ook het hok en check in het bijzonder de uiteinden van de zitstokken op rode vogelmijt. Hou de dieren vooral tijdens de rui goed in de gaten. Het is een moeilijke periode en ze kunnen wat extra aandacht en bijkomend voeder gebruiken. Kippen van lichte vlieggrage rassen zal je een keer per jaar moeten kortwieken. Je zal het kippenhok ook regelmatig moeten uitmesten en van een nieuwe laag stro en houtkrullen voorzien. In de winter komt het er vooral op aan om de kippen voldoende eten en drinken ter beschikking te stellen. Ook ratten en muizen durven zich in die periode wel eens aan deze voedervoorraad te goed te doen. Neem voorzorgsmaatregelen. Waak er in de winter ook over dat de dieren niet voortdurend in de modder moeten lopen. Strooi enkele zakken houtsnippers uit in de ren. Dat kan het probleem (tijdelijk) oplossen. Wees waakzaam Voldoende ruimte, een droge plek, vers water en een gevarieerde en evenwichtige voeding zijn de belangrijkste eisen om kippen gezond te houden. Maar ook dan is het niet uitgesloten dat ze ziek worden of last hebben van parasieten. Controleer het hok regelmatig op  vogelmijten. – een speldenkop dik – die zich overdag schuilhouden tussen kieren in het houtwerk en op het einde van de zitstok. ’s Nachts kruipen ze op de kippen en zuigen zich vol bloed. De enige oplossing is het hok met insecticiden behandelen. De mijten komen ook voor in het legnest en kunnen zich zelfs massaal vermenigvuldigen wanneer een kip gaat broeden.Het zijn rode kleine ronde mijten.

 


Kalkpootmijten zijn 1 tot 3 mm lange mijten, de schubben van de poten. Die verdikken en worden ruw. De mijten verstikken als je de poten een paar keer met olie of vaseline insmeert. De poten worden zo weer glad. Sommige soorten hebben hier sneller last van dan andere.nestelen zich onder 
Behalve uitwendig waarneembare parasieten kunnen nog heel wat andere parasieten, bacteriën en virussen de dieren ziek maken. Merk je dat je kippen lusteloos worden, de kam en lellen verbleken, ze beginnen te snotteren en te niezen of diarree of verlammingverschijnselen vertonen? Verwijder de dieren uit de toom en raadpleeg een
dierenarts.
Denk er wel aan dat kippen tijdens de rui iets minder levenslustig zijn dan in de rest van het jaar.Wanneer een kip sterft, mag je ze in je tuin begraven.

 

Vederluizen bruine insecten die leven op de huidvan de kippen. Je ziet ze rondkruipen als je een dier vastneemt en onder de pluimen kijkt. Onderzoek het dier over het volledige lichaam – vooral rond kop en aars – en behandel zonodig met een natuurlijke insecticide.

 

 

De meeste insecticiden zijn ook voor de mens gevaarlijk. Als je insecten in het hok of op de dieren moet bestrijden, geef dan de voorkeur aan een insecticide op basis van natuurlijk pyrethrum, bereid uit de bloemhoofdjes van tropische margrietsoorten. Pyrethrum is een erg krachtig zenuwgif voor alle koudbloedigewezens. Het is echter vrij onschadelijk voor warmbloedigen zoals de mens. Respecteer bij gebruik steeds zorgvuldig de opgegeven veiligheidsvoorschriften. Pyrethrum breekt snel af. Herhaal de behandeling van het hok en de dieren daarom nog eens na drie dagen. Zo dood je ook de mijten of luizen die bij de eerstebehandeling nog in hun ei zaten. Pyrethrum is een niet-selectief insecticide. Binnen je kippenhok is het echter niet zo erg dat er ook enkele andere insecten en spinachtigen worden gedood. Wees buiten het hok wel voorzichtig. Pyrethrum is schadelijk voor bijen en vissen.

Natuurlijker kippen gedrag.

De rui

De rui heeft plaats in de zomer of in de 
herfst. De kip vernieuwt dan haar verenkleed. Deze periode neemt eenaantal weken in beslag. De rui vraagt zoveel energie en bouwstoffen dat de kip tijdens deze periode niet legt. Nadat het verenkleed helemaal vernieuwd is, kan het nog enkele weken duren voor de hen opnieuw eierenproduceert. Als de dieren laat in het najaar ruien, is het mogelijk dat ze de hele winter niet leggen. Het is belangrijk om in deze periode de kippen optimaal te blijven voeden. Zo gaat de rui zo snel mogelijk voorbij 
en kan het leggen opnieuw beginnen.

 

De pikorde

Wanneer je enkele kippen samen in 
een groep of toom plaatst, ontstaat na korte tijd een bepaalde rangorde. Dehoogste kip in rang mag alle andere kippen pikken, de kip die op de tweede plaats staat, pikt alle andere behalve die ene die boven haar staat, enz. Dit noemt men de pikorde. Zolang de dieren voldoende plaatshebben om rond te lopen, te slapen, eieren te leggen, enz. is er voor de laagste in rang geen probleem. Ze kent haar plaats en neemt er vrede mee. Is er echter aan één van deze behoeften een tekort, dan is zij de dupe. Alle andere kippen zullen zich op haar afreageren. Dit kan je maar beter vermijden. Wanneer je nieuwe kippen aan een toom toevoegt, moet de pikorde vaak opnieuw worden uitgevochten. De nieuwelingen nemen immers niet altijd vrede met de laagste plaats. Dit kan enkele uren tot soms zelfs dagen in beslag nemen. Zeker wanneer je maar één kip toevoegt, kan je beter een 
oogje in het zeil houden. Het is dan ook het beste om altijd in het donker een nieuwe kip aan een toom toe te voegen. De kippen hebben op deze wijze niet in de gaten dat er een nieuw lid is bijgekomen, want als hij licht is zien ze haar gewoon zitten en is inmiddels de geur vaak ook al vertrouwd. 


Kippen willen bewegen!

In tegenstelling tot bijvoorbeeld koeien 
of eenden, zitten kippen niet vaak stil. Enkel ’s namiddags gaan ze ereven bij zitten. Ze maken dan hun toilet en leggen hun pluimen in de plooi. Gezonde kippen herken je – naast een glad verenkleed en een rode kam en lellen – juist aan hun levendigheid.
Een te kleine of een “saaie” ren isdaarom niets voor hen. Kippen moeten kunnen scharrelen en daarbij liefst nog iets vinden. Het keuken- en tuinafval dat je hen geregeld aanbiedt, is al een stap in de goede richting. Tussen een pak strooisel van bladeren of houtsnippers vinden de kippen meestal voldoende beestjes om het scharrelen zinvol te houden. Verhoog de aantrekkingskracht verder door er dagelijks een handvol graan tussen te gooien. Maar je kan ook bussels onkruid in de ren ophangen, net boven de hoofden van de kippen. Zo worden ze verplicht om ook eens hun nek uit te steken.

De Leg

Eieren zijn een belangrijk argument om kippen te houden

De leg wordt in belangrijke mate beïnvloed door daglengte, omgevingstemperatuur, stress en rui. Ook een evenwichtige voeding en de voortdurende beschikbaarheid van vers water spelen naast leeftijd en ras een rol. Reden genoeg dus om je kippen met de beste zorgen te omringen. Oudere kippen en kippen aan het einde van het legseizoen – juist voor de rui – leggen minder. Ook in de winter, wanneer het aantal uren daglicht afneemt, vermindert de leg of stoppen de dieren zelfs meerdere weken met leggen. Een goede leghen legt tijdens het eerste jaar, wanneer ze in topproductie is, gemakkelijk 250 eieren per jaar. Na 2 à 3 jaar neemt de leg af. Als je aan je dagelijks vers eitje gewend bent geraakt, zal je op dat ogenblik voor nieuwe dieren moeten zorgen. Na 4 à 5 jaar bedraagt de productie minder dan de helft. Of je de oude dieren “verwijdert” of ze als niet-productieve dieren van hun oude dag laat genieten, zal je zelf moeten uitmaken. Zeker wanneer er kinderen in huis zijn die erg aan de kippen gehecht zijn geraakt, wordt slachten een moeilijke beslissing. Vanuit het oogpunt van de verwerking van keuken- en tuinafval, blijft een oude legster uiteraard even interessant als een jong kippetje. 

Het kippen ei

 

Een kippenei weegt 50 à 60 g. Kippen die beginnen te leggen durven wel eens heel kleine of eigenaardig gevormde eieren produceren. Oudere kippen leggen weliswaar mindereieren maar ze zijn groter. Het gewicht van de schaal bedraagt zowat tien procent van het totalegewicht van het kippenei. Ze bestaat grotendeels uit calcium. De inhoud van het ei bestaat voor meer dan 70% uit water, voor 13% uit eiwit, 12% uit vet, 1% uit koolhydraten en 1% uit mineralen en vitaminen. Kwaliteit en samenstelling zijn totaal onafhankelijk van de kleur van de schaal en van het al dan niet bevrucht zijn van het ei. Witte eieren zijn even gezond en voedzaam als bruine. Er bestaan zelfs kippen die eieren met groene schalen leggen. Ook die zijn geschikt voor consumptie. Vaak wordt beweerd dat deze eieren minder cholesterol bevatten en dus gezonder zijn. Dat is echter een fabeltje. De nieuwste inzichten in de voedingsleer tonen trouwens aan dat het eten van eieren nauwelijks invloed heeft op het bloedcholesterolgehalte, ook niet bij patiënten met een te hoog gehalte aan cholesterol.Een ei is een gezond product dat thuishoort in een gezonde voeding. kippen de voorkeur aan een rustige,schemerachtige en gemakkelijk toegankelijke plek. Daarom voorzie je het best een aantal legnesten. Ze liggenlager dan de zitstokken maar bevinden zich er zeker niet onder. Zo voorkom je dat de kippen er zouden inovernachten en ze bevuilen. Plaats de legnesten op 20 cm van de bodem, met een schuin dak erboven waar zeniet kunnen gaan op zitten. Zorg ervoor dat ze niet kunnen omslaan maar toch gemakkelijk te verwijderen en te reinigen zijn. Handig is een scharnierend dak waarlangs je van buiten uit de eieren kan rapen zonder het hele hok te moeten openen. Pas wel op dat de dieren op dat ogenblik niet ontsnappen of dat kleine kinderen het luik niet ongewenst kunnen open maken.Geschikte maten voor een legnest zijn 25 cm breed, 35cm lang en 30 cm hoog. Houten wijnkistjes voldoen uitstekend. Hoewel je met één nest in principe voldoende hebt voor 4 à 5 kippen, zal een tweede nest zelfs bij drie kippen nog dankbaar gebruikt worden. In de bakjes leg je een dik pak gehakt stro, hooi, kokosvezel, houtkrullen of een ander zacht materiaal. Ververs het stro in het legnest als het vervuild is door uitwerpselen. Zo voorkom je besmeurde eieren. Een veel voorkomend probleem bij legnesten is de rode vogelmijt. Je kan ze voorkomen door gedroogde bladeren van varens of tabak in het nest te leggen.

 


Het legnest

Om hun dagelijks ei te leggen, geven kippen de voorkeur aan een rustige, schemerachtige en gemakkelijk toegankelijke plek. Daarom voorzie je het best een aantal legnesten. Ze liggen  lager dan de zitstokken maar bevinden zich er zeker niet onder. Zo voorkom je dat de kippen er zouden in overnachten en ze bevuilen. Plaats de legnesten op 20 cm van de bodem, met een schuin dak erboven waar ze niet kunnen gaan op zitten. Zorg ervoor dat ze niet kunnen omslaan maar toch gemakkelijk te verwijderen en te reinigen zijn. Handig is een scharnierend dak waarlangs je van buiten uit de eieren kan rapen zonder het hele hok te moeten openen. Pas wel op dat de dieren op dat ogenblik niet ontsnappen of dat kleine kinderen het luik niet ongewenst kunnen open maken.

 

 

 

Eieren bewaren

die beginnen te leggen durven wel eens heel kleine of eigenaardig gevormde eieren produceren. Oudere kippen leggen weliswaar minder eieren maar ze zijn groter. Het gewicht van de schaal bedraagt zowat tien procent van het totale gewicht van het kippenei. Ze bestaat grotendeels uit calcium. De inhoud van het ei bestaat voor meer dan 70% uit water, voor 13% uit eiwit, 12% uit vet, 1% uit koolhydraten en 1% uit mineralen en vitaminen. Kwaliteit en samenstelling zijn totaal onafhankelijk van de kleur van de schaal en van het al dan niet bevrucht zijn van het ei. Witte eieren zijn even gezond en voedzaam als bruine. Er bestaan zelfs kippen die eieren met groene schalen leggen. Ook die zijn geschikt voor consumptie. Vaak wordt beweerd dat deze eieren minder cholesterol bevatten en dus gezonder zijn. Dat is echter een fabeltje. De nieuwste inzichten in de voedingsleer tonen trouwens aan dat het eten van eieren nauwelijks invloed heeft op het bloedcholesterolgehalte, ook niet bij patiënten met een te hoog gehalte aan cholesterol. Een ei is een gezond product dat thuishoort in een gezonde voeding.

Eieren bewaren doe je het best op een donkere, koele - tussen 7 en 13 °C - plek. Zeblijven dan gemakkelijk zes weken goed. Op kamertemperatuur is dit beduidend minder lang. Als je een beetje systematisch werkt, weet je steeds wat de oudste eieren zijn. Vrees je dat dit niet lukt, schrijf er dan in potlood de legdatum op. Bevuilde eieren maak je proper met een droge of een licht vochtige doek. Was ze niet. Bacteriën en schimmels kunnen via het water door de poriën van de schaal het ei binnendringen waardoor het sneller bederft.

                                       

Een ren of vrije uitloop!

Wie de kippen optimaal van de beschikbare ruimte wil laten genieten, moet de 
ren of uitloop voldoende groot maken. Minimum 2, liever 5 vierkante meter per kip geeft de dieren de ruimte om hun poten te strekken. Is je tuin voldoende 
groot, wees dan wat guller.
 

Wil je een groene mat behouden in je ren dan is 10 tot 25 m Een oude grasmat heeft een stevige zode die beter bestand is tegen het gescharrel. Bij veel ruimte voor een beperkt aantal dieren, houdt het gras langer stand. Zwaardere kippenrassen zijn minder beweeglijk dan lichte en hebben iets minder uitloopoppervlakte nodig. Wie een grote tuin heeft, kan in een deel ervan regelmatig zijn kippen vrij laten rondlopen. Ze pikken wel eens een blaadje mee maar zoeken het vooral in de grond waar ze meteen ook de slakken- en insectenpopulatie in toom houden.

Opgelet voor modderpoelen

Zware grond draineert slecht en is daarom gevoeliger voor moddervorming dan zandgrond. Modderpoelen zijn absoluut te vermijden. Als er toch ontstaan, moet je onmiddellijk ingrijpen. Ze veroorzaken geurhinder, het zijn haarden van ziekten en het voedsel raakt er besmeurd. Ook andere verontreinigingen zijn te vermijden. Vervuilende stoffen in de bodem worden rechtstreeks of via de wormen door de kippen opgenomen en komen in de eieren terecht. Op plaatsen waar vroeger al eens een vuurtje werd gestookt of waar afval werd gestapeld, kan je dus maar beter géén kippen laten scharrelen. Een goede manier om modderpoelen te vermijden en om met een relatief kleine oppervlakte grond de kippen toch regelmatig een groene scharrelloop te bezorgen, is het omweisysteem. De ren wordt in twee verdeeld en terwijl de dieren gebruik maken van de ene helft, groeit in de andere helft de nieuw ingezaaide grasmat. Maak daarbij gebruik van een zaadmengsel voor weidegras. Maai het gras wanneer het te lang wordt. Jong gras is immers voedzamer. Een andere mogelijkheid is de uitloop, al dan niet in combinatie met het hok verplaatsbaar te maken. Om de paar dagen rij je de kippentrein dan eeneindje verder over het gras. In de winter of na de oogst van een bepaald gewas kan je het geheel zelfs in demoestuin plaatsen als een biologische onkruid-, slakken- en insectenbestrijdingsinstallatie. Hou je bij het bepalen van de grootte van je constructie aan de minimumoppervlakte voor hok en ren. Waar de ren ook staat, hoe vaak je ze ook verplaatst en hoe gevarieerd het menu voor de kippen is, de echte “renafstand” wordt er niet door vergroot. Je kan de dieren natuurlijk ook vrij laten rondlopen in (een deel van) je groentetuin. Afsluiten doe je dan met enkele op maat gesneden stukken afsluitdraad die je samen met enkele lichte palen of betonijzers regelmatig verplaatst. Kies je voor kippenrassen die niet vliegen dan hoeft de afsluiting maar een meter hoog te zijn. Dek je de eerste slaplantjes en het eerste zaaisel af met draad dan kunnen de kippen nog wat langer genieten van de slakken en insectenlarven die zich anders toch aan de jonge plantjes tegoed zouden doen. 

Kippen kunnen enorm genieten van een stof- en een zonnebad van belang voor hun gezondheid. Een stofbad helpt tegen parasieten die zich tussen de veren nestelen. Tijdens een zonnebad wordt vitamine D aangemaakt.Heb je zware grond in je tuin, dan kan je op een droge plek – onder een struik of tussen de poten van je houten hok – met vier planken een lage bak maken die je vult met zand(grond) of met fijn lava- of basaltmeel. In het buitenhok kan je een schuine plaat monteren met de opening naar het zuiden. De grond eronder blijft droog zodat de kippen er een stofbad kunnen nemen. Tijdens het “baden” strijken de kippen met de bek hun pluimen glad en brengen er een olieachtige substantie op. Deze wordt uitgescheiden door de stuitklier en maakt de pluimen waterafstotend. Kippen zijn van oorsprong boshoenders.Een ganse dag in de volle zon is niets voor hen. Vogels hebben geen zweetporiën. Ze moeten afkoelen door vocht te verdampen via hun bek. Uithijgen doen ze het liefst in de  Een struik in of naast de ren is daarom ideaal. Plant een inlandse soort zoals vlier die heel wat insecten aantrekt, bladeren en bessen levert en goed tegen een stoot of grondige snoei kan. Plant je hem in de ren, leg dan rond de voet een stuk afsluitdraad van ongeveer een vierkante meter. Zo scharrelen de kippen hem niet met wortel en al uit de grond. De struik doet meteen ook dienst als beschutting tegen wind.Denk er wel aan dat kippen de takken als opstapje durven gebruiken om over de omheining te vliegen.

Vosbestendige afsluiting

Beveilig de ren met stevige en fijnmazige (3 à 4 cm) afsluitdraad van minstens 1,30 cm hoog zodat de vos erniet in kan. Bevestig de draad aan de buitenkant van de palen zodat vossen en marterachtigen de ren niet kunnen binnendringen en plooi de bovenzijde van de omheining naar buiten in een hoek van 30°. Bedek een strook van 40 cm rond het kippenhok – tot vlak tegen de omheining – met tegels of betonplaten. Zo voorkom je dat de vos een toegangspijp zou graven onder de omheining. Vossen zijn wel slim maar ze hebben niet de reflex om vóór de tegels te beginnen graven.

Voeding

Zoals voor alle dieren – en ook voor de mens – levert het voedsel voor de kip 
bouwstenen en energie. De belangrijkste bouwstenen zijn de eiwitten. Legkippen hebben er een grote behoefte aan. Legmeel en bodemorganismen zijn eiwitrijk. Een kip is een levendig dier. Ze heeft dan ook behoefte aan energierijk voedsel.Kippen met weinig loopruimte en een dieet dat veel koolhydraten – suikers en zetmeel – bevat, worden vet.Verder levert het voeder ook de mineralen, vitaminen en andere elementen die 
onmisbaar zijn voor het goed functioneren van het lichaam van de kip.

Dankzij jarenlang onderzoek zijn de voedselbehoeften van de kip perfect gekend. Het rantsoen aan keuken- en tuinafval dat je aan je kippen voorschotelt is wisselend van hoeveelheid en van samenstelling. Voor de goede conditie van de dieren zal je ze daarom dagelijks nog een portie samengesteld voeder moeten bijgeven. In iedere dierenspeciaalzaak vind je een volledig gamma aan kippenvoeders, gaande van kuikenvoer en opfokvoer voor slachthaantjes tot granenmengsel en legmeel of -korrels voor legkippen. Behalve keukenafval en legmeel, korrels of granen zullen de kippen ook baat hebben bij het levend groen dat ze in de ren vinden en de insecten en wormpjes die ze tijdens het scharrelen bovenhalen. De kip is een alleseter bij uitstek. Het bijeenscharrelen van haar voedsel houdt haar bovendien in beweging en dus in conditie.

Kippen en voedselveiligheid na het maaien in de ren. Lang gras kan in de krop een bal vormen en er blijven steken. Je kippen sterven hieraan. Snoeihout en haagscheersel zijn aan de kippen niet besteed. Leg wat takkendroog snoeihout op plaatsen waar je gras wil laten groeien. De kippen zullen er niet lopen of scharrelen.

 

 

De voedselcrisissen van de laatste jaren, veroorzaakt door externe contaminatie met giftige producten en ziektekiemen, hebben de wetgeving inzake het voederen van dieren en de verkoop van hun vlees en eieren een stuk strenger gemaakt. Drie belangrijke principes liggen aan de basis:

• de voedselketen moet gecontroleerd kunnen worden tot bij de eindgebruiker

• kannibalisme moet ten allen prijzen vermeden worden

• voederen met dierlijke producten is verboden


Wat betekent dit voor de particuliere kippen bezitter

Je mag aan je kippen geen vlees, vis of charcuterie voederen. Etensresten met vlees (bijvoorbeeld spaghettisaus) komen evenmin in aanmerking. Verder moet je de kringloopgedachte heel strikt toepassen. De eieren en eventueel het vlees van kippen uit de eigen tuin mag je enkel voor eigen consumptie gebruiken.

Kippen verwerken keuken- en tuinafval

Hoeveel eet een kip?

Kippen zijn vlotte verwerkers van keuken- en tuinafval. Enkele Vlaamse gemeenten en intergemeentelijkesamenwerkingsverbanden vroegen aan hun inwoners om te noteren hoeveel keuken- en tuinafval ze dagelijksaan de kippen aanboden. Gemiddeld bleken de kippen zo’n 150 g keukenen tuinafval te verwerken per dag enper dier. Dit is ongeveer 1 kg per week of meer dan 50 kg per kip en per jaar. Ze eten echter niet zomaar alles wat je ze voorschotelt.

Wat voor keukenafval lusten kippen?

Schillen en bladeren van groenten en fruit, oudbakken brood, rauwe aardappelschillen (in beperkte mate).Restjes van bereid voedsel: gestoofde groenten, gekookte aardappelen en frietjes, rijst, resten van soep, pittenvan tomaten, courgettes en meloenen…

Wat voor keukenafval kun je ze beter niet geven?

Uienschillen en preibladeren, schillen

van bananen en citrusvruchten, beschimmeld fruit en brood, groene aardappeldelen, beenderen, kiwischillen, te vette, pikante of zoute etensresten, sauzen, vlees en vis, charcuterie, restjes van kaas… Geef niet meerkeukenafval dan wat tegen de avond allemaal opgegeten wordt. Blijft er toch over? Verwijder het, want etensresten trekken ongedierte aan. Je kan keukenafval ook in kleinere porties voederen in de loop van de dag.

Ook uw tuinafval ruimen ze netjes op

 

Kippen zijn vooral verlekkerd op onkruid. Je kan het op de grond of in de scharrelbak gooien. Lang onkruid kan je beter in een ruif leggen of ophangen in bussels. De kippen pikken er dan stukken af die ze gemakkelijkkunnen inslikken. Met lange slierten blijven ze soms minutenlang rondlopen zonder er iets mee aan te vangen.Bepaalde onkruiden zoals distels en delen of zaden van giftige planten zullen de kippen onaangeroerd laten. Zo leren ze je wat in het vervolg beter meteen de compostbak ingaat. Het risico dat een kip een giftige plant zouopeten en eraan dood gaat, is erg klein. Kippen verwerken eveneens gemaaid gras maar er echt veel van eten doen ze niet. Teveel gras is trouwens af te raden. Fijn gazonmaaisel begint snel te gisten. Strooi het daarom onmiddellijk

Zelfs met een stevige dagelijkse portie keukenafval is het toch noodzakelijk om je kippen legmeel of een granenmengsel bij te voederen. Zorg voor zo’n 65 g per kip en per dag. Om gezond te blijven en aan de hoge eisen die de leg aan haar lichaam stelt te kunnen voldoen, heeft een kip een evenwichtig samengesteldevoeding nodig. Keuken- en tuinafval kan die samenstelling niet garanderen. Je moet het eerder als een extra versnapering beschouwen. Het populairste kippenvoer is de gewone verstrekt men een mengeling van maïs – al dan niet gebroken – en tarwe. Maïs is heel energierijk maar eiwitarm. Het is dus niet geschikt als solorantsoen. Tarwe is veel eiwitrijker dan maïs. Een uitgebalanceerde mengeling van beide volstaat indien er voldoende dierlijke eiwitten – insecten, wormen – en groenvoer voorhanden zijn. Zo is ook de aanvoer aan mineralen en vitamines verzekerd. Sommige granenmengsels die je in de handel vindt, bevatten ook peulvruchten zoals erwten, bonen en soja. Peulvruchten zijn eiwitrijker dan granen en kunnen de voedingswaarde van een granendieet sterk verbeteren. Naast de graanmengelingen zijn er ook complete voeders op de markt onder de vorm van legmeel en legkorrels.  Deze voeders zijn zowel qua energie en eiwit als qua vitaminen en mineralen volledig uitgebalanceerd. Het legmeel is samengesteld uit granen, peulvruchten, oliehoudende zaden, vitamine- & mineralensupplementen. Sinds de BSE-crisis wordt geen dierenmeel meer toegevoegd. Antibiotica of andere medicatie zijn in het voer voor legkippen niet aanwezig. Dat is wettelijk verboden. De meeste van deze voeders zijn beschikbaar onder twee vormen, nl. als meel en ingeperste korrels. De korrels zijn aan te bevelen omdat de kippen zo minder vermorsen. Steeds meer voederbedrijven bieden ook biologisch voeder aan. De gebruikte granen en peulvruchten zijn biologisch geteeld. Antibiotica, kalmeermiddelen en chemische smaakstoffen zijn niet toegelaten in biovoeders. Evenmin mogen genetisch gemanipuleerde ingrediënten (bv. ggo-soja of ggo-maïs) gebruikt worden.In Nederland zijn ook geen dierlijke ingrediënten (dierenmeel, dierlijke vetten) toegelaten in biovoeders.Als je legmeel gewoon in de ren uitstrooit,of in een open bak gaat een groot deel verloren. Verstrek daarom legmeel, legkorrels maar ook graan in een  voedergoot of een voederautomaat.



                                                                          

De dieren kunnen dan niet krabben in 
het eten. Dit voorkomt verkwisting.Met een voederautomaat stel je in éénkeer een grote voorraad eten ter beschikking. Je moet niet elke dag voederen. De automaat opent zichonder het gewicht van de kippen op een loopplank. Lichtere vogels zoals mussen oefenen te weinig druk uit enraken dan ook niet bij het voedsel. Controleer regelmatig of de voederbak nog goed werkt. Kijk na of de klep niet geblokkeerd zit en of het voeder niet vast zit. Een voederautomaat heeft wel het nadeel dat je minder vaak contact hebt met de dieren. Problemen worden zo minder snel duidelijk. De voortdurende aanwezigheid vanvoeder in het hok kan ongedierte aantrekken. De kippen zelf kunnen ook te veel eten en vervetten. Het grootsterisico van voederautomaten is echter dat men wel eens vergeet om ze tijdig bij te vullen.Hou een voorraad granenmengsel achter de hand. Geef het als extraatje om de dieren bijvoorbeeld toch iets te geven op dagen dat je geen keukenof tuinafval hebt. Het is meteen ook handig als kinderen de kippen eens willen voederen.Bewaar het voeder op een droge plaats buiten het hok. Zoniet gaat het schimmelen en worden gifstoffengevormd. Bewaar het in een afsluitbare emmer of ton, buiten het bereik van ratten en muizen. Omdat volle granen levend kiemkrachtig voedsel is, hebben ze een lange bewaarbaarheid. Als je korrels of meel voedert, let dan op de houdbaarheidsdatum

Calcium is een levensnoodzakelijk mineraal voor elke legkip. Het is aanwezig in onze etensresten – ook wijhebben er behoefte aan – en in commerciële voeders. Vooral tegen de winter bestaat het risico dat er kalkgebrek ontstaat. Om zeker te zijn dat de kippen bij verhoogde behoefte voldoende calcium innemen, is het aan te raden om in het hok steeds een bak met gemalen mossel- of oesterschelpen (grit) te plaatsen die je in de handel kan kopen. Wanneer je kippen regelmatig windeieren leggen, met een vlies in plaats van een schaal, duidt dit doorgaans op calciumtekort. Een eenmalig windei heeft meestal met stress te maken. De kip kan bijvoorbeeld hevig geschrokken zijn of geen drinkwater vinden. Om het voeder en in het bijzonder de granen in hun spiermaag fijn te malen, pikken de kippen steentjes of maagkiezel op. De steentjes blijven voor langere tijd in de maag zitten maar moeten toch regelmatig vervangen worden. Nederland zijn de bodems meestal niet van die aard dat de dieren er veel steentjes vinden. Je zal ze dus ook ter beschikking moeten stellen. In de handel vind je een mengsel van grit (steentjes) en maagkiezel.

Water

 

 

 

Kippen moeten steeds kunnen beschikken over vers en zuiver water. Voorzie zo’n 250 ml per kip en per dag of een liter water per toom van 4 kippen per dag. Plaats de drinkbak niet te ver van de voederbak zodat de kippentijdens het eten ook kunnen drinken. Plaats hem best buiten het hok om te voorkomen dat het strooisel vuil wordt. Zorg ervoor dat de kippen over een rand moeten drinken, bijvoorbeeld uit een oude kookpot. Zo vervuilen ze het water niet te snel. De drinkrand bevindt zich best op borsthoogte van de kip. Ververs in de zomer het water dagelijks. Plaats de drinkbak in de schaduw en reinig hem regelmatig. Bij hogere temperaturenis er namelijk een versnelde groei van algen en bacteriën. Tijdens de winter kan je de drinkbak tijdelijk binnen in het hok plaatsen om te voorkomen dat het water bevriest. Het risico bestaat wel dat de dieren het bevuilen met strooisel. Je moet het dus zeker dagelijks verversen. Een alternatief is een wisselbak: de ene bevroren drinkbak zet je in huis om te laten ontdooien en te verversen terwijl je de kippen een andere drinkbak met vers lauw – geen warm – water voorzet. Voeg zeker nooit zout toe aan het water!

Natuurlijke kippen mest.

Het keukenafval en extra voeder dat 
we de kippen aanbieden, wordt niet volledig omgezet in eieren, vlees en energie. Een deel verlaat de kip onder de vorm van voedselrijke mest. Dat kan je op zijn beurt nuttig aanwenden in de tuin. Kippenmest – en vogelmest in het algemeen – bevat veel stikstof, fosfor en kalium. Het zijn drie essentiële voedingselementen die iedere plant nodig heeft. De samenstelling van de mest wordt onder meer bepaald door het feit dat bij vogels uitwerpselen en urine het lichaam samen en via dezelfde opening (de cloaca) verlaten. Wanneer we de mest zuiver en ve
rs in de tuin gebruiken, komen de voedingselementen zo snel vrij dat de planten er eerder nadeel bij hebben. Door het hoge zoutgehalte krijgen de wortels immers moeilijkheden met de wateropname. Er is gevaar voor verbranding. Kippenmest is dan ookomzichtig toe te dienen. Een bijkomend nadeel is dat de oplosbare voedingselementen met het regenwater inde grond spoelen. Dit veroorzaakt een reëel risico van nitraat- en fosfaatvervuiling van het grondwater.
 

Het is een prima idee om structuurmateriaal als bodembedekking te gebruiken in het hok. Dit betekent echternog niet dat de compostering daar meteen ter plekke ook van start zal gaan. Dat heeft vooral te maken met het gebrek aan zuurstof en de slechte vermenging van het strooisel en de mest. Omdat het in het hok niet regent, is er geen gevaar voor uitspoeling. Wat wel gebeurt, is dat een deel van de stikstof als ammoniak vervluchtigt. Dit is niet enkel slecht voor de gezondheid van de dieren en hun verzorger maar ook voor het milieu. Ammoniak is namelijk één van de gassen die verantwoordelijk zijn voor de zure regen. Wanneer je het kippenhok uitmest, zalje zelf moeten oordelen of het mengsel van strooisel en mest voldoende luchtig is. Is het materiaal plakkerig ennat en/of het stro al halfverteerd en is er een duidelijke ammoniakgeur, speel dan op veilig en voeg extra structuurmateriaal toe. Tijdens de compostering zal het structuurmateriaal de samenstelling van het materiaal snel veranderen en zal de onaangename geur verdwijnen. Stikstof wordt grotendeels organisch gebonden. Zo spoelt het later niet meer uit in de bodem, zorgt het voor een evenwichtige plantenvoeding en helpt het bij de humusopbouw. Afbraakorganismen hebben behalve voedsel en lucht ook vocht nodig. In de eerste weken van het composteringsproces geldt dit meer dan in een latere fase. Composteren komt er in grote mate op neer het evenwicht te vinden tussen een goede beluchting en een goede vochtigheid. Die heb je bereikt wanneer je een handvol composterend materiaal in je vuist tot een compacte bal kan persen. Daarbij mogen hooguit een paar waterdruppels tussen de vingers verschijnen. Wordt de bal nadien met een lichte druk aangeraakt, dan moet hij uit elkaar vallen in een beperkt aantal kleinere brokken.

De meest efficiënte manier om de waardevolle voedingselementen uit de kippenmest aan onze tuinplanten toete dienen, is het verwerken van de mest tot compost. Zuivere kippenmest composteren is onmogelijk. Het is zo slap van structuur dat er geen zuurstof bij kan. Het bevat ook te weinig koolstof om als evenwichtigevoedselbron te dienen voor de compostorganismen. Bijmengen van structuurmateriaal is daarom noodzakelijk.Stro is een klassiek voorbeeld. Ook gesnipperd snoeihout, haagscheersel, dennennaalden, afgestorven stengels en andere resten van vaste plantenkomen in aanmerking.

Broeden

Het is altijd leuk om in het voorjaar een kloek met kuikens rond je erf te hebben lopen. Soms mis je een kip en vrees je al het ergste, je ziet haar al in de bek van een vos of ander roofdier en je hebt haar al met moeite uit je geheugen gewist, als ze ineens vrolijk met 12 kuikens trots komt aanlopen, zo van kijk mij eens.


                                             
Evenals bij de jongen van andere dieren, beginnen ook bij kippen de voorzorgsmaatregelen al bij het embryo. Als men eieren wil laten uitbroeden, dan moeten ze zijn gelegd door kippen, die minstens 1,5 jaar oud zijn. Eieren van te jonge kippen geven zwakke kuikens en, naar het schijnt, meer hanen. De haan moet een hele maand met de kippen samen zijn, voordat je zeker op bevruchten eieren kunt rekenen. Broedende kippen moeten er gezond zijn, goed in de veren zitten en een beetje dik zijn. Dit is om veel warmte en levenskracht aan de eieren te kunnen geven. De nesten moeten op de natuurlijke nesten lijken. April en mei zijn de beste maanden om te broeden. De eerste voeding voor kuikens bestaat uit gemalen gerst, bevochtigd met karnemelk. Hier kan wat verpoederde bast van de gladde iep bij en wat poeder van de kalmoeswortel. De kuikens mogen niet overgehaald worden tot te vroeg te eten. Hun natuurlijke eetlust moet zich nog laten gelden. Via de eidooier hebben ze een 'noodrantsoen' voor die dagen meegekregen!
Het gras in de ren moet kort gehouden worden. Het voedsel kan de eerste week op bijvoorbeeld een houten bord worden gegeven om het eten te vergemakkelijken. Na de eerste week mogen ze met de kip naar buiten. Eén van de geheimen van een gezond kuiken is: jong uit de ren en vroeg in de morgen naar buiten. Kuikens mogen niet gevoerd worden voordat ze zelf 1á 2 uur rondgescharreld hebben. Er moet altijd vers water zijn en ook zonlicht is erg belangrijk. Een goed tonicun is dropwater,  vermengd met volkorenbrood en melk en een beetje honing.Ook zaden, zoals van gras, raap, selderij, mosterd, anijs, kruiskruid, herdertasje, distel. Rozijnen zijn versterkend. Na de tiende dag mag een beetje zeewierpoeder gegeven worden. De kuikens mogen niet meer eten dan ze binnen een half uur kunnen oppikken. Wat overblijft, moet worden verwijderd. Het wordt zuur, trekt ongedierte aan en kan buikloop veroorzaken. Zoals met alle andere jonge dieren zullen ook kuikens een beetje hongerig gehouden moeten worden, willen ze hun gezondheid niet verliezen. De kwalen bij kuikens zijn nauw verwant aan die van kippen. In de zomer komt nogal eens diaree voor, die behandeld moet worden door ze een halve dag te laten vasten en ze daarna anderhalve dag melk met honing, gladde iep, dille en pijlwortelmeel te geven. Per kuiken dagelijks twee theelepels rozijnen geven. Deze zijn niet van essentieel belang, maar ze ondersteunen de behandeling. Geef verder houtskoolpoeder, geraspte appels en gedroogde of verse blauwe bessen tegen de diaree. Ander versterkend voedsel is leverkruid, gierst, zonnebloemzaden, fenegriekzaden, venkelzaden,raapzaad, gemalen noten, pepper, gember, en paprika.


| Meer

Voor een optimale winkel ervaring maken we gebruik van Cookies.